شنبه چهاردهم آبان ۱۴۰۱ | 13:49 | وکلای جوان -
وفق ماده ۵۹ قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ رسیدگی به اختلافات ناشی از اجرای این قانون و آیین نامه اجرایی آن در صلاحیت شعبه یا شعب خاصی از دادگاههای عمومی تهران می باشد که حداکثر تا شش ماه بعد از تاریخ تصویب این قانون توسط رئیس قوه قضاییه تعیین می گردد. در قانون مذکور به تمرکز دادگاه ها در مرکز برای رسیدگی به دعاوی حقوق مالکیت صنعتی تأکید شده است. به عبارت دیگر، فقط محاکم تهران صلاحیت رسیدگی به دعاوی حقوق مالکیت صنعتی اعم از کیفری و مدنی را دارا هستند.
وفق این آیین نامه، در امور کیفری چنانچه جرم در خارج واقع یا کشف و یا متهم در خارج از تهران دستگیر شده باشد تحقیقات مقدماتی باید در محل های مزبور صورت گیرد و پرونده جهت رسیدگی به دادگاههای موضوع ماده ۵۹ این قانون ارجاع گردد.
در نقشه جامع علمی کشور، «ساماندهی نظام مالکیت فکری در حوزه های علم و فناوری» از جمله راهبردها دانسته شده و از «ایجاد نهاد دادرسی تخصصی علم و فناوری برای رسیدگی به شکایات و دادخواهیها در قوه قضاییه» به عنوان یکی از اقدامات لازم جهت تحقق راهبرد مذکور یاد شده است.
ایده ایجاد مرجع تخصصی یا اختصاصی جهت رسیدگی به تمام یا بخشی از خلافات معطوف به حقوق مالکیت فکری از دیرباز در محافل حقوقی مطرح بوده و موافقان و مخالفانی داشته است.
در لایحه تجارت، قوه قضاییه مکلف شده تا در کلیه حوزه های قضایی شهرستان های مرکز استان به تعداد کافی شعبه دادگاههای تجاری تشکیل دهد. به موجب ماده ۴۸۶ این لایحه، رئیس قوه قضاییه با توجه به تجربه و تخصص قضات، شعبی از دادگاه های تجدیدنظر و دیوان عالی کشور را برای رسیدگی تجدیدنظر و فرجامی به آراء دادگاه های تجارت اختصاص می دهد.
اختصاص شعبه یا شعبی از دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور برای رسیدگی تجدیدنظر یا فرجامی به آراء دادگاه تجارت، مانع صلاحیت شعب مذکور برای رسیدگی به آراء سایر دادگاهها در حدود صلاحیت آنها نیست. تفاوت مقررات مربوط به دادگاه تجارت در این لایحه و لایحه آیین دادرسی تجاری این است که دعاوی حقوق مالکیت فکری در لایحه تجارت در زمره دعاوی داخل در صلاحیت دادگاه تجارت قرار ندارند.
قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار مصوب ۱۳۹۰
درقانون بهبود مستمر محیط کسب و کار مصوب ۱۳۹۰، دولت و قوه قضاییه با مکلف نموده است تا تدابير مقتضی را جهت تشکیل دادگاه تجاری به عمل آورند. در این قانون مقرر شده است که تا زمان تشکیل دادگاه های تجاری، جرایم مرتبط با فعالیت های تجاری، در شوراهای حل اختلاف یا شعب خاصی که رؤسای دادگستری استانها تعیین می نمایند، رسیدگی شود.
در جدیدترین نسخه از لایحه آیین دادرسی تجاری، با هدف رسیدگی تخصصی و افزایش دقت و تسریع روند رسیدگی به دعاوی تجاری، تشکیل دادگاه تجاری پیش بینی شده است. به موجب این لایحه، میزانی از سابقه قضاوت و گذراندن دوره های آموزشی تخصصی از شرایط تصدی شعب دادگاه تجاری است. در این لایحه به رئیس قوه قضاییه اختیار داده شده است تا با توجه به نوع دعاوی شعبی از دادگاه تجاری را به رسیدگی به نوعی از دعاوی خاص همچون دعاوی مالکیت فکری اختصاص دهد.
سوالات پر تکرار در خصوص علائم تجاری و نام دامین و..
در حال حاضر چه دادگاههایی به صورت تخصصی به موضوع دعاوی مرتبط با علائم تجاری رسیدگی می نمایند؟
رسیدگی به دعاوی حقوق مالکیت صنعتی در حال حاضردر «شعبه 3 دادگاه عمومی حقوقی تهران (دادگاه شهید بهشتی ) و شعبه ۱۰۴۳ دادگاه کیفری در تهران صورت می گیرد.
در ارتباط با دعاوی مربوط به نام دامنه برای مثال:( ابطال نام دامنه، الزام به انتقال نام دامنه، منع استفاده از نام دامنه و …) که بر مبنای حقوق مربوط به نام یا علامت تجاری مطرح می شوند، چه دادگاهی صالح است؟
در رویه فعلی رسیدگی به این دعاوی به جهت حقوقی بودن موضوع دعوی در «شعبه 3 دادگاه عمومی حقوقی تهران (دادگاه شهید بهشتی ) و به جهت کیفری بودن موضوع دعوی شعبه ۱۰۴۳ دادگاه کیفری( مجتمع شهید قدوسی ) صورت می گیرد.
آیا استفاده از علائم تجاری مشابه به صورت نام دامنه و..جرم محسوب می گردد؟
مستندا ً به ماده 66 قانون تجارت الکترونیک به منظور حمایت از حقوق مصرفکنندگان و تشویق رقابتهای مشروعدر بستر مبادلات الکترونیکی استفاده از علائم تجاری به صورت نام دامنه و یا هرنوع نمایش بر خط علائم تجاری که موجب فریبیامشتبهشدن طرف به اصالت کالا و خدمات شود ممنوع و متخلف به مجازات مقرر دراینقانون خواهد رسید.
هر یک از موارد فوق را زمانی می توان به صورت انحصاری مورد استفاده قرار داد که مطابق قانون به ثبت رسیده باشد، در این صورت کلیه حقوق متعلق به آن علامت تجاری انحصارا در اختیار ثبت کننده علامت مربوط می باشد.
◁◁ بیشتر بدانید: قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری در ایران
علامت تجاری را در چه مواردی نمی توان ثبت نمود؟
مستنداً به ماده ۳۲ قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری، علامت تجاری در موارد ذیل قابل ثبت ندارد:
نتواند کالاها یا خدمات یک مؤسسه را از کالاها و خدمات مؤسسه دیگر متمایز سازد.
نام درخواستی به گونه ای گمراه کننده مشابه نام شخص حقوقی یا نام یا علامت تجارت شخص دیگری باشد که قبلاً به ثبت رسیده و همچنان دارای اعتبار است .خ
مراکز تجاری یا عمومی را به ویژه در مورد مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آنها گمراه کندده باشد.
نام درخواستی از جمله از مصادیق علائم مشهور باشد.
نام درخواستی از جمله نام هاو عناوینی باشد که به دستگاهها ی اجرایی اعم از تشکیلات دولتی ، کشوری و لشکری اختصاص دارند.
وکیل علامت تجاری قبل از طرح دعاوی در محاکم به چه مواردی می بایست توجه نمایید:
وکیل خوب دعاوی تجاری و علائم تجاری می بایست ابتدائا به بررسی این مهم بپردازد که آیا علامت طراحی شده ، تحت حمایت قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری می باشد یا خیر و در ادامه با بررسی مستندات اقدام به ثبت علامت یا طرح دعوا در خصوص سوء استفاده از علامت طراحی شده از سوی موکل خویش نماید.
نمونه رای ابطال علامت تجاری:
رأی دادگاه تجدیدنظر: تجدیدنظرخواهی شرکت تولیدی ب-ت. با وکالت آقای م. ر. نسبت دادنامه شماره ۵۸۴ -۹۵/۶/۲۴صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی و که به موجب آن حکم به ابطال و حذف کلمه شرق از گواهینامه:. شماره …. ۹۰/۴/۱۱ تحت عنوان «شرق پارس» در حق شرکت ایزوگام شرق مار و اعلام گردیده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محكمة نخستین در باطل شناختن قمنی از علامت تجاری متنازع فيه خدشه واشی وارد است.
زیرا علامت ثبت شده شرکت خواهان عبارت است از ایزوگام شرق » به فارسی و تصویر یک کلبه که کلمه شرق داخل آن قرار دارد در حالی که علامت ثبت شده خوانده عبارت است از کلمات «شرق پارسه به فارسی و تصویر یک آدمک چتر به دست و در بالای آن کانر منطبل و در بالای کادر یک مثلث با خطوط مورب، این دو علامت تجاری جناجه به همان صورت که ثبت شده مورد استفاده قرار گیرند به دلیل عدم نباشت آن ها به هیچ وجه موجب گمراهی مصرف کننده عادی نخواهد شد و رقابت نامشروع در تجارت نیز منتفی خواهد بود.
کارشناس رسمی منتخب دادگاه بدوی نیز در قسمت اخیر نظريه خویش به متفاوت بودن علامت خواهان و علامت مورد خواسته تصریح کرده، اینکه دادگاه نخستین در شرح دادنامه تجدیدنظرخواسته به مشابه سازی علامت خواهان اشاره کرده، على فرض صحیح بودن این استدلال اقتضاء أن منع استفاده خوانده از آن و جلوگیری از مشابه سازی خواهد بود و نه ابطال علامت تجاری که در ه استفاده صحیح قابلیت تمییز داشته و موجب گمراهی نمیشود.
در نتیجه با توجه به عدم تشابه فیمابین علائم تجاری خواهان و علامت تجاری مورد خواسته موجبی برای حذف یا ابطال علامت تجاری خوانده وجود نداشته شرکت خواهان نیز نسبت به کلمه «شرق» حق استفاده انحصاری ندارد. دادگاه مستند به ماده ۳۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته در قسمت مورد اعتراضی در این خصوص حکم بر بیحقی و يوللان ادعای خواهان صادر می نماید.
تجدیدنظرخواهی شرکت اش. با وکالت ش.. نسبت به آن بخش از دادنامه شماره ۵۸۴ -۹۵/۶/۲۴صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن قسمتی از خواسته خواهان تحت عنوان منع شرکت خوانده نسبت به مشابه سازی علامت تجاری ایزوگام شرق» با هرگونه پسوند و پیشوند مورد پذیرش محکمه نخستین قرار نگرفته و به دلیل منجز نبودن خواسته قرار عدم استماع دعوی مادر گردیده وارد و معمول بر صحت بوده و قرار معترض عنه با استدلالی که خواهد آمد متوجب نقض می باشد.
زیرا خواهان دعوی به صورت منجز خواسته خویش را در دادخواست تنظیمی اعلام داشته استدلال دادگاه در شرح دادنامه تجدیدنظرخواسته نیز بر مبنای مشابه سازی علامت خواهان استوار است، مطابق مقررات ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی نیز دادگاه تکلیف داشته با ورود در ماهیت دعوی نسبت به فصل خصومت باصدور حکم اقدام کند و غیر قابل استماع شناختن دعوی خواهان که به نحو صحیح مطرح شده موافق مقررات و اصول دادرسی نمی باشد.
در نتیجه دادگاه ادعای تجدیدنظرخواه را وارد و معمول بر صحت تشخیص داده و مستندا به ماده ۳۵۳ قانون آیین دادرسی مدنی این قسمت از دادنامه را نقض و پرونده را برای ادامه رسیدگی در ماهیت عودت میدهد. رأی صادره قطعی است.
سوال : شیوه ارزیابی علامت تجاری چگونه می باشد ؟
کشورایران تاکنون هیچ راهنمای ارزیابی علامت تجاری ارائه نداده است اما اداره ثبت اختراعات و علائم ترکیه» به طور تفصیلی شیوه ارزیابی علائم ترکیبی را برای عموم مردم منتشر نموده است.